word lid
Log in
Je hebt de avond vrij, de telefoon weg, een serie aan. En toch blijft er iets aanstaan. Je lichaam ligt op de bank, maar je hoofd is nog bezig met morgen. Misschien pak je na een paar minuten toch je telefoon. Of je bedenkt ineens dat je nog even dat ene klusje kunt doen. Veel mensen ontdekken pas dat ze niet kunnen ontspannen op het moment dat ze er eindelijk tijd voor maken. Dat klinkt misschien gek, maar voor veel mensen voelt ontspannen juist een beetje onrustig. We zijn verleerd om niets te doen. We zijn zo gewend geraakt aan bezig zijn, presteren, reageren en vooruitdenken, dat stilvallen ineens ongemakkelijk kan voelen. Ontspannen is voor de meesten van ons daarom geen knop die je omzet. Het is iets wat je opnieuw moet leren. Je zenuwstelsel is namelijk goed geworden in wat je het vaak laat doen. En als je jarenlang veel "aan" staat, wordt ook dat een soort conditie. Op deze pagina lees je waarom ontspannen niet altijd vanzelf gaat, wat je ademhaling daarover vertelt en hoe je stap voor stap weer meer ruimte kunt maken voor rust.
Als ontspannen niet lukt, is dat geen onwil en ook geen gebrek aan discipline. Je zenuwstelsel doet simpelweg wat het geleerd heeft: alert blijven. Wat we veel doen, daar worden we goed in. Dat geldt ook voor "aan" staan.
Wanneer je lange tijd onder druk staat, door werk, zorg voor anderen, financiële spanning of gebeurtenissen die je nog met je meedraagt, went je lichaam aan die staat van paraatheid. Alertheid wordt het nieuwe normaal. Je lichaam leert als het ware: er kan ieder moment iets gebeuren, dus ik moet klaarstaan.
En dat kan nog een tijdje doorgaan nadat de oorspronkelijke druk allang verdwenen is.
Daarom kan rust soms zelfs ongemakkelijk voelen. Je gaat zitten, er valt stilte, en in plaats van opluchting ontstaat er onrust. Je gedachten beginnen sneller te gaan. Je krijgt de neiging om iets te doen, iets te checken of een probleem op te lossen.
Niet omdat er iets mis is met je, maar omdat je lichaam niet meer zo bekend is met een lager tempo.
Je kunt het zenuwstelsel zien als iets dat zich aanpast aan wat je het vaak laat doen. Als je jarenlang veel bezig bent, weinig pauze neemt en steeds doorgaat wanneer je eigenlijk moe bent, wordt doorgaan steeds vanzelfsprekender.
Ontspanning werkt precies hetzelfde, maar dan de andere kant op. Je kunt jezelf dus als het ware trainen in spanning én in ontspanning.
Dat is belangrijk om te begrijpen, zeker wanneer je al langere tijd merkt dat je vermoeid bent, slecht slaapt of voortdurend een gevoel van onrust ervaart. Veel mensen denken dat ze op een bepaald moment "ineens" een burn-out hebben gekregen. In werkelijkheid is het vaak een opstapeling van signalen die al veel langer aanwezig waren.
We zijn alleen niet altijd goed in die signalen opmerken. Of we merken ze wel, maar gaan er te lang aan voorbij. De onrust die ontstaat wanneer je echt stilstaat bij hoe het met je gaat, kan soms ongemakkelijker voelen dan gewoon doorgaan.
In die zin kan een burn-out soms worden ervaren als een blessing and a curse. Je wordt gedwongen te vertragen. Je systeem zegt eigenlijk: dit gaat niet langer zo.
Dat maakt vertragen niet alleen iets wat je moet doen als het misgaat. Het is juist iets wat je veel eerder kunt leren.
Je ademhaling laat vaak eerder zien hoe het met je gaat dan je hoofd doorheeft. Mensen die langdurig gespannen zijn, ademen doorgaans sneller en hoger in de borst. Ook zuchten, de adem inhouden tijdens concentratie of het gevoel niet echt "vol" te kunnen ademen komen veel voor.
Dat is geen fout van je lichaam, maar een logische reactie. Bij spanning maakt je lichaam zich klaar om te handelen. Je ademhaling versnelt om die extra energie te ondersteunen.
Je hersenen spelen daarin ook een rol. In rust wordt je ademhaling automatisch afgeremd, maar bij stress kan die balans veranderen en blijft je ademhaling sneller, ook als er fysiek niets is om voor te vluchten.
Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan: spanning versnelt je ademhaling, en een versnelde ademhaling kan je lichaam vervolgens het signaal geven dat er iets aan de hand is.
Het goede nieuws is dat het ook de andere kant op werkt.
Wanneer je bewust je ademhaling vertraagt, verandert je lichaam mee. Je ademhaling is daarmee een van de snelste ingangen naar ontspanning. Je hoeft niet eerst al je gedachten op orde te hebben om iets in je lichaam te veranderen. Je kunt beginnen bij je adem.
Meer over hoe die aansturing van je ademhaling werkt, lees je in onze blog Begrijp de ademhaling.
De eerste stap is niet anders ademen, maar merken hoe je nu ademt. Leg een hand op je borst en een op je buik, en kijk een halve minuut wat er beweegt. Beweegt vooral je borst? Adem je door je mond? Zit er ruimte tussen je in- en uitademing, of voelt je ademhaling gehaast?
Je hoeft daar niets aan te repareren. Opmerken is genoeg om te beginnen. Want je kunt alleen veranderen wat je eerst leert voelen.
Dat geldt trouwens niet alleen voor je ademhaling. Veel mensen zeggen: "Ik zit lekker in mijn vel." Maar als je lange tijd "aan" staat, waar zit je dan eigenlijk?
Vaak vooral in je hoofd.
We kunnen behoorlijk "minddominant" worden wanneer we voortdurend alert zijn. Er is een soort constante paraatheid, alsof we steeds iets moeten oplossen of ergens op moeten reageren. Maar ondertussen is er lang niet altijd iets om daadwerkelijk voor te vechten of vluchten.
Die vrijgemaakte energie kan dan naar je gedachten gaan. Je gaat analyseren, vooruitdenken, scenario's bedenken en problemen oplossen die misschien nog helemaal niet bestaan.
Langzaam kan daardoor de verbinding met je lichaam naar de achtergrond verdwijnen. En hoe minder je voelt, hoe moeilijker het wordt om subtiele signalen op te merken: vermoeidheid, spanning, een oppervlakkige ademhaling, een verhoogde hartslag of simpelweg het gevoel dat iets te veel is.
Leren ontspannen betekent daarom niet alleen leren om minder te doen. Het betekent ook weer leren voelen.
Leren ontspannen is zinvol als je merkt dat je vaak "aan" staat, moeilijk in slaap komt, vermoeid wakker wordt of dat een weekend vrij niet meer genoeg is om bij te komen. Ook als je spanning vooral in je lichaam voelt, gespannen schouders, een strakke kaak, druk op je borst, kan het helpen om bij je ademhaling te beginnen.
Je hebt geen ervaring nodig met ademwerk, yoga of meditatie.
Het belangrijkste is dat je niet hoeft te wachten tot het misgaat voordat je leert ontspannen. Je kunt je lichaam ook nu al opnieuw laten ervaren hoe rust voelt. Heb je klachten aan hart of longen, of speelt er iets op psychisch vlak, overleg dan eerst met je arts.
Heb je vragen over de opleiding die hier niet bijstaan? Plan een call in en we beantwoorden graag al je vragen!
Omdat ontspanning geen knop is die je omzet. Als je lichaam lang alert is geweest, is die staat van paraatheid normaal geworden. Je bent er als het ware goed in geworden om "aan" te staan. Vrije tijd verandert daar niet automatisch iets aan. Je lichaam moet opnieuw ervaren hoe rust voelt, en dat kost herhaling.
Begin klein en regelmatig. Vijf minuten per dag rustig ademen met een langere uitademing dan inademing werkt beter dan één keer per week een uur. Zie het als het trainen van je ontspanningsspier: hoe vaker je oefent wanneer er nog geen stress is, hoe makkelijker je lichaam de weg naar ontspanning leert kennen.
Veel mensen voelen tijdens een oefening al iets veranderen. Duurzaam verschil ontstaat door herhaling: een paar korte momenten per week over een langere periode. Je hoeft niet in één keer diep te ontspannen. Het gaat erom dat ontspanning steeds bekender wordt.
Ja, dat komt vaak voor. Zodra de afleiding wegvalt, wordt merkbaar wat er onder de drukte zat. Het betekent meestal niet dat ontspannen niet voor jou werkt, maar dat je lichaam eraan moet wennen. Je hebt jarenlang geoefend in "aan staan"; het is logisch dat "uit" niet meteen vanzelf gaat.
Bij Lekker Ademen op Prinseneiland 4B geven we workshops, ademsessies en 1-op-1 begeleiding rond ademhaling en ontspanning.
Onze missie is om mensen te helpen de kracht van hun ademhaling te (her)ontdekken en bewust in te zetten om hun welzijn op elk niveau te verbeteren – fysiek, mentaal en emotioneel.
Bedankt en welkom bi de club! We komen snel bij je in de lucht.
.webp)
